İstanbul büyükşehir trafik yoğunluğu merkezinde yer alan ve Aziz Antuan’a adanmış Kilise, Doğu’da Fransisken Kardeşleri’nin ilk defa İncil’i müjdelemek üzere gönderildikleri zamandan itibaren kesintisiz olarak devam ettirilen bir varlığın mirasıdır. İlk rahipler İstanbul’a yaklaşık 1220 yıllarında geldiler ve Dördüncü Haçlı Seferleri akabinde (1204) Yunanlılar tarafından terk edilen, Meryem Ana’ya (Theotokos Kyriotissa) adanmış Ortodoks Kilisesi yakınında Venedik Mahallesi olarak bilenen yere yerleştiler.

Bu dönemde Minör Kardeşler, Doğu ile Batı Kiliseleri arasında bir uzlaşma sağlanabilmesi için Papalar tarafından farklı diplomatik heyetlere de katıldılar. İstanbul’un 1261 yılında Bizanslılar tarafından alınmasından sonra, rahipler, manastırı terk etmek zorunda kaldılar ve akabinde Haliç’in karşı tarafında yer alan Galata’ya taşındılar. 1307 yılına doğru da, genişletilen ve güzelleştirilen Aziz Fransua’ya adanmış kilisede yaşamaya başladılar, burası Latin kolonisi için merkez kilise haline geldi. Aziz Fransua Manastırı’nın önemi, 1453 yılında İstanbul’un fethi zamanında ortaya çıkmıştır: Nitekim II. Fatih Sultan Mehmet, şehrin ele geçirilmesinden sonra ilk geceyi burada geçirmiştir.

1469’da manastır, Doğu Rahipleri Bölgesi Makamı ve Fransiskenlerin İncil Müjdeleme Merkezi oldu. Minör Konventual Kıdemli Bölgesel Kardeşleri sık sık Patrik Vekilliği görevini üstleniyorlardı ve sonrasında da Apostolik (Havarisel) Başkan-Episkopos oluyorlardı. Galata’da bulunan Aziz Fransua Manastırı’nın o ünlü tarihi, 1696 yılında meydana gelen korkunç bir yangın ile sona erdi. Sultan bir daha yeni bir manastır inşasına izin vermedi ve kilise camiye dönüştürüldü. Rahipler artık evsiz kalmışlardı: Bazıları Aziz Benedikt’te Cizvitlerin yanında ve Fransisken Minör Kardeşleri’ne bağlı S. Maria Draperis Manastırı’nda misafir edildiler; diğerleri ise o zamanlarda Galata duvarlarının dışında kalan kırsal konuta döndüler. Orada yer alan Aziz Antuan’a adanmış küçük bir ev şapeli böylelikle 1724 yılında yapımı biten yeni bir kilisenin çekirdeğini oluşturmuş oldu. Ahşap yapı daha sonraları genişletildi ve yerini taştan bir yapıya bıraktı.

Ancak bir Avrupa mahallesi olan Beyoğlu’nda Katolik halkın sayısının artmasıyla 1800’lü yılların sonuna doğru yeni bir yerin inşası ve kilisenin genişletilmesi ihtiyacı hissedildi. Uygun fırsat ise, belediyenin mahalledeki ana yolu genişletmesi ve Sent Antuan Kilisesi’nin bir bölümünü yıkması projesi için harekete geçtiği zaman ortaya çıktı.

Yeni bir kilisenin inşası fikrini gerçekleştirmek üzere Konventual Rahipler, 1905 yılında Fransız himayesinden çıktılar ve İtalyan tarafına geçtiler. İtalyan Devleti’nin yardımıyla bugünkü Sent Antuan Kilisesi’nin bulunduğu arsayı satın alarak, 1906 yılında Giulio Mongeri adlı mimarın projesine göre çalışmalar başlatıldı. İnşaat 1913 yılında bitti ve böylece Aziz Antuan’a adanarak görkemle takdis edilen yeni bir kilise ortaya çıktı. 1932’de Küçük Bazilika unvanına yükseltildi ve günümüzde hâlâ İstanbul Katolikleri için bir merkezi kilise olmasının yanında, aynı zamanda birçok Müslüman ve turist tarafından da ziyaret edilmektedir.

2010 yılında Sent Antuan Manastırı, Doğu’nun ve Kutsal Topraklar’ın yenilenmiş Bölgesel Rahipliğinin makamı oldu.

*

İstanbul Topluluk

Kardeş Anton BULAI – Doğu ve Kutsal Topraklar Bölgesel Kıdemli Kardeşi

Kardeş Iulian PIŞTA – Manastır Gözetmeni

Kardeş Andrzej DYLEWSKI

Kardeş Iosif ROBU

Kardeş Michał SABATURA

Kardeş Andrei BEJAN

*

Sent Antuan Bazilikası

Istiklal Cad., 171A, Tomtom Mah.,

34433 Beyoglu

ISTANBUL

TURKEY

Tel: 0090 212 2440935

Fax: 0090 212 2443009

www.sentantuan.com